De naam Ribes komt van het arabisch Ribas (Rheum ribes
L.). Toen de arabische stammen in Spanje aanbelanden beschreven ze de zure
smaak van de daar in het wild groeiende bessenstruiken met de goed gekende rabarber
smaak...
Gelukkig zijn er vandaag veel cultivars gekend die deze zure smaak enkel nog vertonen
in onrijpe toestand.
Classificatie:
Divisie Spermatophyta
Subdivisie Angiospermae
Klasse Magnoliopsida (dicotyledones)
Orde Saxifragales
Familie Grossulariaceae
Genus Ribes
Soort uva-crispa (=R.grossularia)
Er zijn vele kruisbessen cultivars (=rassen) gekend. Slechts een beperkt aantal
is nog in kweek. Verder zijn er enkele andere soorten van het geslacht Ribes
die vaak ook als 'kruisbes' worden benoemd. We denken hier bijvoorbeeld aan R.
oxyacanthoides L. (de prairiebes); R. cynosbati (de stekelige kruisbes);
R. hirtellum (Noordelijke kruisbes); R. missourensis (Missouri kruisbes),
R. rotundifolium (Wilde kruisbes)
Kenmerken: Groeivorm: struik, meestal voorzien van stekels (vandaar ook wel de naam 'stekelbes')
Bladeren: afvallend, verspreid, enkelvoudig, vlak, zelden steunblaadjes aanwezig.
Bladrand glad of getand - gelobd, veervormig generfd
Bloem:
Een tros, meestal gereduceerd tot 1 of twee (meest voorkomend) soms tot 3 bloemen.
De bloem is regelmatig, tweeslachtig of eenhuizig, 4-5 vergroeide sepalen (kelkbladen);
4-5 vergroeide petalen (kroonbladen); 4 - 5 stamina (meeldraden), isomerisch met
de perianth, vruchtbeginsel is onderstandig, gynoecium met 2 carpellen. Uniloculair,
pariëtale placentatie. Eicellen (4-100) (in één ruimte). 2 Stijlen. 2 stempels
(niet verdeeld) Vrucht: bes met overblijvende calyx. Embryo-zak ontwikkeling van het Polygonum-type
Verspreding:
Er zijn ongeveer 150 soorten Ribes gekend, alle in de gematigde zone van de noordelijke hemisfeer en de berggebieden van Midden- en Zuid-Amerika.
Wilde kruisbessen zijn ook aangetroffen in de Kaukasische bergen, Noord Westelijke
Himalaya, in de berggebieden van Noord Afrika en in een gordel over Noord Europa.
Meer recent werden er ook enkele soorten gevonden in de bergstreken van Noordelijk Zuid-Amerika.